DeFacto mudur, Factotum mudur nedir, adını daha önce duymadığım bir giyim firması…Kimi giydirir, ne giydirir bilmem. Artık mevzu bayağı bayatladı ama yazacak da bir şey bulamadım, idare edin.
İlk kez, sıcak bir yaz gününde gördüm onu:”Jean, Amerika’nın şalvarıdır!”.
Sloganı bulan arkadaşın tarih ve sosyoloji tahsili köy kahvesinden…
Hangi Amerika’nın şalvarı? Amerika kıtasının mı? Amerika Birleşik Devletlerinin mi? Jean, Meksika’da patates yetiştiren köylülerin geleneksel giysisi midir mesela? Mariachi’ler de giyerler mi? Zapatista’lar giymiş midir mesela? Bolivya’da idam edilirken, Che’de giyiyor muydu?
Reklam bu kadar dandik olduğundan, onu yazan adamın da Amerika’nın bir kıta olduğunu bildiğinden şüpheye düştüm.
DeFacto, Güneydoğu başta olmak üzere çoğu köylüye giyecek bir şey satmak istemiyor. O Akdenizli(!). Boş, Antalya’da filan da şalvar giyen çoktur; hatta çoğu Antalyalıyı oradan alıp Meksika’ya götürseniz arada kaynarlar. Demekki onlar da jean giyebilirler.
Herşeyden önce, çok çirkin bir reklam bu. Şalvar giyenlerle dalga geçiyor. Onu kim yazdıysa, kültürün ne olduğundan, sosyolojiden, hatta psikolojiden de haberi yok. Dünyadan haberi olmadığı da sloganın kendi içinde saklı zaten.
Çocukken Çinlilerle “çekik göz” filan diye dalga geçsek büyüklerimiz kızardı.
Hadi ajansınızda iş yok, şirketin sahipleri filan da “ulan biz bu heriflerle aleni dalga geçiyoruz, alınırlar kırılırlar mı?” diye hiç mi düşünmedi?
“Akdeniz pantolonu” giyecek olan adamların yarısından fazlası köylerden gelmiştir beyler, çoğunun da babası hala şalvar giyiyordur.
DeFactoculara komik filan gelebilir ama, giyim de biraz yöresel şartlardan, özelliklede iklimden etkilenir.
Kaldı ki, sen jean giyen adamı da “kıro” yerine koyuyorsun aklınca!
Eh, ona buna düşünmeden “giydirdinmi”, birileri de bunu yüzüne çarpacaktır.
Ha,reklamcı arkadaşlar “ama öyle bir teaser olayına girmişler,maksat insanlar şaşırsın yaaanııı” diyebilirler.
Reklamı sığ algılamak için elinizden geleni ardınaza koymamışsınız.
Amerika kıtası ve Amerika birleşik devletleri ayrımı konusunda reklamın doğru ayrımı yapmadığı doğru. Ancak kültür öğesi olarak Amerika dendiğinde aklımıza Amerika Birleşik devletleri’nin geldiğini yadsımamak gerekir. Tabii bir slogan içinde “Amerika Birleşik devletleri’nin” gibi uzun ismini kullanmak sloganı öldürmekten başka bir işe yaramaz..
Reklamların ve sloganın sert, hatta aşırı cesur olduğu ortada. Ancak bence şalvar ile dalga geçmiyorlar, aksine, şalvarın bir kültürel öğe olduğunu ve bu bağlamda da kot pantolon’un Amerika Birleşik Devletleri’nin kültürel bir öğesi olduğunu dile getiriyorlar. Akıllarınca da ürettiklerini akdeniz kültürü , kendi kültürünüzü kullanın şeklinde pazarlamalarını yapıyorlar.
Tabii şalvar üretmedikleri için şalvar ile dalga geçtiklerini düşünülmesi normal karşılanabilir.
Nedenlerimiz farklı olsa da, hatalı bir çalışma olduğu konusunda anlaşabiliyoruz.
Ancak kültür öğesi olarak Amerika dendiğinde aklımıza Amerika Birleşik devletleri’nin geldiğini yadsımamak gerekir. Tabii bir slogan içinde “Amerika Birleşik devletleri’nin” gibi uzun ismini kullanmak sloganı öldürmekten başka bir işe yaramaz..
Doğru. Ama “Jean,kovboyun şalvarıdır” da denilebilirdi; hatta “hoşluk yapılıp” Jesse James,Red Kit filanda kullanılabilirdi! (Gerçi Red Kit’in yaratıcısı Fransız mı, Belçikalımı unuttum ama idare eder!)
Reklamların ve sloganın sert, hatta aşırı cesur olduğu ortada. Ancak bence şalvar ile dalga geçmiyorlar, aksine, şalvarın bir kültürel öğe olduğunu ve bu bağlamda da kot pantolon’un Amerika Birleşik Devletleri’nin kültürel bir öğesi olduğunu dile getiriyorlar.
Açıkçası,cesur değil sinirbozucu buldum. Şalvar ile de dalga geçtiklerini düşünüyorum. Hoş geçmeseler de, insanların giyim tarzına bu şekilde müdahale etmeye kalkmak son derece itici. Nasıl Anadolu köylüsünün bana “şalvar giy, küpe takma,saçını kes” demeye hakkı yoksa, bu da beni sinir ederse, DeFacto’da aynı şekilde irrite ediyor.
Jean’in çıktığı yer Avrupa, pazarlayan Amerika… Amerikan kültürü diyede o kültüre kıl üstünde Kanada, altında kocaman Güney Amerika’yı es geçmek densizlik…Amerika bi kıtadır, kültürler farklıdır… Jean Amerika’nın şalvarıdır onun kültürünü yansıtır ben daha farklı Akdeniz kültürüne göre bi şeyler yaptım diyosan öte yandan Anadolu’da şalvar giyene de giydiriyosun… Nerden tutsam elinde kalır… Ha Tğrkiye’de her taraf Akdeniz kültürümüdür yapanları bi Mardin’e göndermek gerek…
Türk tekstili niye marka olamıyor? Böyle sığ beyinler yüzünden…Şurda 3 kişi bile şalvarla dalga geçti geçmedi diye tartışıyorsa, üstüne de anlamsız bi slogan varsa o reklam başarısızdır…
